Trước mỗi giờ tan học, Tại các khu vực cổng trường Tiểu học, Mầm non, THCS ở xã Hùng Thắng, lại trở nên tấp nập. Tiếng rao hàng, tiếng học sinh ríu rít, mùi đồ ăn chiên rán lan tỏa – tạo nên khung cảnh quen thuộc. Thế nhưng, đằng sau những món quà vặt hấp dẫn ấy lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thực phẩm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của các em học sinh – những mầm non đang tuổi lớn, tuổi ăn học.
Hiện nay, trên địa bàn xã Hùng Thắng có 6 trường công lập, gồm 2 trường mầm non, 2 trường tiểu học và 2 trường THCS với 9 điểm trường. Hàng ngày, quanh khu vực các điểm trường, không khó để bắt gặp hình ảnh những gánh hàng rong, xe đẩy bán đồ ăn vặt đủ loại: xúc xích, cá viên, nem chua rán, mỳ cay trà sữa, nước ngọt… với giá chỉ vài nghìn đồng mỗi món.
Sự tiện lợi, hương vị hấp dẫn và giá rẻ khiến những món ăn này trở thành “sở thích khó cưỡng” của nhiều học sinh. Tuy nhiên, phần lớn các sản phẩm đều không có tem nhãn phụ, không rõ nguồn gốc xuất xứ, thậm chí được chiên rán bằng dầu đã qua sử dụng nhiều lần, hoặc sử dụng phẩm màu, hương liệu không bảo đảm.
Một số phụ huynh chia sẻ, dù đã nhiều lần nhắc nhở con em mình không mua đồ ăn vặt ngoài cổng trường, nhưng chỉ cần vài phút tan học, các em vẫn dễ dàng mua được. “Trẻ con thích đồ ăn vặt, thấy bạn bè ăn là muốn ăn theo. Dù biết không an toàn nhưng các em còn nhỏ, chưa ý thức được hết tác hại”.
Thực tế, những món “xiên chiên”, “mỳ trộn”, “trà sữa tự pha” không chỉ chứa nhiều chất béo, đường, phẩm màu mà còn là nguồn lây nhiễm vi sinh vật, hóa chất độc hại nếu không được chế biến, bảo quản đúng cách. Không ít vụ ngộ độc thực phẩm học đường trên cả nước đã xuất phát từ các món quà vặt không rõ nguồn gốc, khiến học sinh nhập viện với các triệu chứng ngộ độc, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tổn thương gan, thận.
Thực tế trên cả nước, đã có không ít vụ ngộ độc thực phẩm học đường bắt nguồn từ những món ăn vặt trôi nổi, không rõ nguồn gốc. Tháng 9/2024, hơn 50 học sinh ở Thanh Hóa phải nhập viện sau khi ăn bánh tráng trộn trước cổng trường; tháng 3/2025, hàng chục học sinh tại Bắc Giang ngộ độc do uống trà sữa pha chế thủ công. Những vụ việc ấy gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự chủ quan của người lớn và sự thiếu hiểu biết của trẻ nhỏ trong lựa chọn thực phẩm.
Theo các chuyên gia y tế, trẻ nhỏ có sức đề kháng yếu, dễ bị ảnh hưởng bởi các chất tồn dư trong thực phẩm bẩn. Nguy hiểm hơn, thói quen ăn quà vặt không đảm bảo an toàn kéo dài có thể dẫn đến nhiều bệnh mạn tính, gây hậu quả lâu dài cho sức khỏe.
Nhận thức được mối nguy hại này, các trường học trên địa bàn xã Hùng Thắng đã chủ động đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục học sinh về vệ sinh an toàn thực phẩm, lồng ghép nội dung phòng chống ngộ độc vào các buổi sinh hoạt đầu tuần. Đội cờ đỏ thường xuyên nhắc nhở, kiểm tra, kịp thời phát hiện và báo cáo khi có học sinh mang đồ ăn vặt vào lớp. Tuy nhiên, ngoài giờ học, các trường rất khó quản lý, kiểm soát các em học sinh. Vì vậy, bằng cách này hay cách khác, các em vẫn mua được những món đồ ăn vặt bán ngoài cổng trường.
Về phía chính quyền địa phương, UBND xã Hùng Thắng đã chỉ đạo các ngành chức năng phối hợp với các nhà trường ra quân kiểm tra, nhắc nhở, yêu cầu các hộ kinh doanh ký cam kết không bán hàng rong, không kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc trước cổng trường. Tuy nhiên, tình trạng vi phạm vẫn diễn ra rải rác, nhất là vào giờ tan học, đòi hỏi sự giám sát thường xuyên và kiên quyết hơn.
Thưa quý vị và các bạn! Giải quyết triệt để vấn đề này không thể chỉ trông chờ vào lực lượng chức năng. Bởi lẽ, sau giờ tan học, khi học sinh đã rời khỏi cổng trường, vai trò của phụ huynh trở nên hết sức quan trọng. Cha mẹ cần chủ động chuẩn bị đồ ăn sáng, đồ ăn nhẹ sạch sẽ cho con, hướng dẫn con nhận biết thực phẩm an toàn, nói không với đồ ăn không rõ nguồn gốc. Bên cạnh đó, mỗi học sinh cần được giáo dục để hình thành thói quen tiêu dùng văn minh, biết bảo vệ bản thân trước những cám dỗ từ thực phẩm rẻ và đẹp mắt. Khi nhận thức thay đổi, hành vi mới có thể thay đổi – đó là nền tảng cho một môi trường học đường an toàn, lành mạnh.
Giữ gìn môi trường học đường an toàn, lành mạnh không chỉ là nhiệm vụ của ngành giáo dục, mà còn là thước đo của nếp sống văn minh, của sự phát triển bền vững nông thôn mới. Khi các cấp, các ngành và người dân cùng hành động, hình ảnh những gánh hàng rong kém an toàn sẽ dần được thay thế bằng cổng trường khang trang, sạch đẹp – nơi các em học sinh được bảo vệ, được lớn lên khỏe mạnh trong vòng tay trách nhiệm của cả cộng đồng.